phone icon search icon
secondary menu iconsecondary menu icon

MENU

secondary menu icon secondary menu icon

Czujnik indukcyjny i pojemnościowy – co to?

Czujnik indukcyjny i czujnik pojemnościowy to bezdotykowe czujniki zbliżeniowe, które wykrywają obecność obiektu w określonej strefie działania i przekazują sygnał do układu sterowania. Czujnik indukcyjny reaguje przede wszystkim na metale, wykorzystując zmiany pola elektromagnetycznego. Czujnik pojemnościowy wykrywa zmiany pojemności elektrycznej, dlatego może reagować również na tworzywa, szkło, ciecze i materiały sypkie. Oba rozwiązania stosuje się w automatyce maszyn.

Jak pole elektromagnetyczne i pojemność wykrywają przedmiot?

Czujnik indukcyjny wytwarza zmienne pole elektromagnetyczne przy powierzchni aktywnej. Gdy zbliża się metalowy przedmiot, pojawiające się w nim prądy wirowe zmieniają warunki pracy układu oscylacyjnego czujnika. Elektronika rozpoznaje zmianę i przełącza wyjście. Rzeczywista odległość wykrywania zależy między innymi od rodzaju metalu, wielkości obiektu i jego ustawienia względem czujnika.

Czujnik pojemnościowy tworzy pole elektryczne, którego właściwości zmieniają się po zbliżeniu materiału o odpowiedniej przenikalności elektrycznej. Może dzięki temu wykrywać poziom cieczy przez niektóre ścianki zbiorników lub obecność elementów niemetalowych. Wrażliwość na wilgoć, osady i otaczające przedmioty wymaga jednak starannego montażu oraz ustawienia czułości, jeśli przewidziano taką regulację.

Strefa wykrywania, wyjścia PNP i NPN oraz funkcje NO i NC

Każdy czujnik ma określoną strefę działania i zalecane warunki zabudowy. Czujniki indukcyjne przeznaczone do montażu zabudowanego można osadzać w metalu zgodnie z instrukcją, a inne wymagają wolnej przestrzeni wokół czoła. Zbyt bliskie sąsiedztwo metalowych elementów może powodować błędne wskazania. W czujniku pojemnościowym podobny problem mogą wywoływać osady lub zmiany wilgotności otoczenia.

W typowym czujniku prądu stałego wyjście PNP po zadziałaniu podaje potencjał dodatni, a NPN łączy wyjście z potencjałem ujemnym zasilania. Oznaczenie NO zwykle oznacza wyjście nieaktywne bez obiektu i aktywne po wykryciu, a NC odwrotną logikę. Są to dwa niezależne kryteria wyboru czujnika. Przed połączeniem z PLC należy sprawdzić wymagany typ wejścia i schemat zacisków.

Wykrywanie detali i położeń mechanizmów przemysłowych

Indukcyjne czujniki zbliżeniowe kontrolują obecność metalowych detali na przenośnikach i położenie elementów maszyn. Mogą wykrywać metalowy znacznik współpracujący z mechanizmem napędzanym siłownikiem. Do bezpośredniego wykrywania magnesu wewnątrz typowego siłownika pneumatycznego stosuje się natomiast odpowiedni czujnik pola magnetycznego. Czujnik pojemnościowy sprawdza się między innymi przy kontroli poziomu materiałów w zbiornikach.

Podczas uruchamiania trzeba sprawdzić odległość od obiektu, sztywność uchwytu i odporność przewodu na uszkodzenia. Błędem bywa dobór zbyt małego marginesu wykrywania, niewłaściwego wyjścia PNP lub NPN albo pomylenie funkcji NO z NC. Czujnik zbliżeniowy używany w zwykłej automatyce nie zastępuje elementu bezpieczeństwa, jeśli nie został przeznaczony do takiej funkcji.

Jak nauczyć się dobierać czujniki indukcyjne i pojemnościowe?

Naukę warto rozpocząć od zasady pracy wejść cyfrowych, schematów PNP i NPN oraz interpretacji sygnałów NO i NC. Później można ćwiczyć ustawianie czujników w układach z elektrozaworami i siłownikami. Takie zagadnienia rozwija kurs Pneumatyka przemysłowa – poziom 2 – Elektropneumatyka, łączący analizę sygnałów elektrycznych z pracą elementów pneumatycznych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy czujnik indukcyjny wykrywa tworzywo sztuczne?

Typowy czujnik indukcyjny jest przeznaczony do wykrywania metali, a do wielu tworzyw stosuje się czujnik pojemnościowy.

Czy PNP oznacza to samo co NO?

Nie. PNP określa rodzaj wyjścia tranzystorowego, a NO logikę jego działania.

Czy czujnik indukcyjny wykryje tłok przez obudowę siłownika?

Nie w typowym zastosowaniu. Do wykrywania tłoka z magnesem stosuje się odpowiednie czujniki magnetyczne.