Kataplazma to specjalistyczna metoda oceny odporności powłok i materiałów na długotrwałą ekspozycję w wilgotnym środowisku o podwyższonej temperaturze. Badanie pozwala przewidzieć trwałość i zachowanie powłok w warunkach przyspieszonego starzenia, korozji oraz zmiennego odczynu pH.

Metoda ta jest szeroko stosowana w przemyśle, ponieważ zapewnia wiarygodny model warunków, w jakich powłoki ochronne, metale czy materiały konstrukcyjne mogą pracować przez lata. Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą porównać odporność systemów powłokowych, optymalizować receptury oraz minimalizować ryzyko przedwczesnej degradacji.

Jak przebiega test kataplazmy?

Kataplazmę wykonuje się zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 13523-27. Procedura polega na umieszczeniu próbek w kontrolowanym środowisku o niemal stuprocentowej wilgotności i temperaturze 70°C. To warunki znacznie przyspieszające procesy starzeniowe, dzięki czemu możliwa jest szybka ocena jakości powłoki.

Przed badaniem przygotowuje się cztery próbki o wymiarach 75 × 150 mm. Każdy panel owija się w tkaninę zgodnie z instrukcją normy, następnie umieszcza w odpowiednio dobranym środowisku ekspozycji:

  • wodzie dejonizowanej (pH obojętne),
  • roztworze o pH 4 (środowisko kwaśne),
  • roztworze o pH 9 (środowisko zasadowe).

Po umieszczeniu paneli w foliowym worku, wprowadza się roztwór, zgrzewa termicznie opakowanie i przenosi próbki do pieca. Czas ekspozycji wynosi standardowo 7 lub 14 dni.

Po zakończeniu testu każdą próbkę dokładnie ocenia się pod kątem zmian:

  • spęcherzenia,
  • korozji,
  • złuszczeń,
  • odwarstwienia powłoki,
  • korozji nitkowej.

Ocena przeprowadzana jest zgodnie z serią norm PN-EN ISO 4628, co zapewnia porównywalność wyników.

Najważniejsze parametry procesu kataplazmy

Parametr | Wartość | Rola w procesie
Temperatura | 70°C ±2°C | Przyspiesza starzenie i degradację powłoki
Czas ekspozycji | 7 lub 14 dni | Ocenia długoterminową trwałość materiału
Wilgotność względna | 100% | Symuluje skrajne warunki kondensacji

Tak dobrane parametry pozwalają imitować środowiska, z którymi produkty stykają się w przemyśle: od infrastruktury zewnętrznej po instalacje technologiczne narażone na wysoką wilgotność.

Zastosowania testu kataplazmy w przemyśle

Kataplazma służy jako wiarygodne narzędzie do oceny jakości i odporności materiałów w takich sektorach jak:

  • przemysł motoryzacyjny,
  • budownictwo i infrastruktura,
  • produkcja powłok ochronnych,
  • systemy antykorozyjne na metalach i aluminium.

Badanie stosuje się zarówno w kontroli jakości, jak i w projektowaniu nowych powłok. Pomaga porównywać receptury i wybierać rozwiązania najlepiej sprawdzające się w środowiskach o zmiennym pH, wysokiej wilgotności lub długotrwałym kontakcie z wodą.

Jak interpretować wyniki kataplazmy?

Po zakończeniu ekspozycji próbki są analizowane pod kątem wszelkich wizualnych defektów. Najczęściej ocenia się:

  • pojawienie się pęcherzy,
  • stopień zardzewienia,
  • złuszczenia i odwarstwienia,
  • rozwój korozji nitkowej,
  • zmiany ciągłości powłoki.

Im mniejsze zmiany, tym wyższa odporność systemu powłokowego i większa szansa, że materiał dobrze sprawdzi się w praktyce.

Dlaczego warto wykonywać badanie kataplazmy?

Kataplazma daje producentom i inwestorom przewagę, ponieważ:

  • porównuje materiały w identycznych, kontrolowanych warunkach,
  • pozwala szybko przewidzieć ich zachowanie w realnych środowiskach,
  • minimalizuje ryzyko korozji i awarii systemów,
  • pomaga optymalizować receptury powłok oraz procesy technologiczne.

To jedno z najbardziej cenionych badań w laboratoriach korozyjnych i jakościowych, ponieważ dostarcza rzetelnych danych, które można wykorzystać zarówno w procesie projektowym, jak i podczas certyfikacji.